سرلوحه های موج چهارم

الیمین و الشمال مضله و طریق الوسطا هی الجاده

سرلوحه بیست و پنجم : اخراجی ها ، با همه خوب و بدش
ساعت ۱٢:۳٧ ‎ب.ظ روز شنبه ٢۸ اسفند ۱۳۸٩  

نقدی بر اخراجی ها 3

 چهارشنبه هفته گذشته به دعوت مسعود ده نمکی ، در اکران خصوصی ویژه وبلاگ نویسان در سینما آفریقا ، به تماشای اخراجی های 3 نشستم. گفتم شاید بد نباشد نقدی کوتاه بر این فیلم نو اکران بنویسم.

 

  • 1- حقیقت این است که قبل از دیدن اخراجی های 3 ، خیلی حس خوبی راجع به حضور اخراجی ها در دنیای امروز نداشتم . شاید این امر به خاطر خاطره نه چندان خوبی بود که از دارا و ندار درعید امسال در خاطرم مانده بود. اما ظاهرا ده نمکی در این فیلم به اصل خودش ، یعنی فقر و فحشا برگشته بود. به عبارت دیگر، این ، روح عدالتخواهی بود که در سراسر فیلم دمیده شده بود.
  • 2- یکی از نقاط مثبت فیلم این بود که چهره بسیج و نیروی انتظامی ، دستمایه شوخی قرار نگرفت . دقت ده نمکی در دفاع از حیثیت بسیجیان و نیروی انتظامی قابل تقدیر است. وی حتی با زیرکی و وارد کردن سید جواد هاشمی به عرصه رقابت ، مثل خیلی از کارگردانان (مثلا در سینمایی مکس) و سیاسیون یکی به نعل و یکی به میخ نزده و سعی نکرده است بگوید هر دو طرف قضیه اشتباهاتی کرده اند و ماست مالی و...
  • 3- از دیگر نقاط مثبت فیلم ، عدم امکان تطبیق شخصیت ها با وجود مشابهت هاست . هر چند نمادها ذهن را به مشابهت رقابت بین حاجی گرینف و دباغ با کروبی و موسوی رهنمود می کند. لیکن اصلا شاید بتوان این تشابه را به انتخابات 84 و رقابت بین هاشمی و معین نزدیک تر دانست (بنا به قرائن مختلفی مثل ادعای استوانه بودن و آقازاده داشتن گرینف و ...) اما حقیقت این است که به قول یکی از بچه های وبلاگ نویس تهران ده نمکی ضد ارزش ها و بد اخلاقی های انتخاباتی سال 84 و 88 را یک جا جمع و میان شریفی نیا و رضا رویگری تقسیم نموده است. و از سوی دیگر تمام ارزش ها را در آرمانمردی (= مرد آرمانی ، برگرفته از آرمانشهر !!!) به نام سید جواد هاشمی جمع نموده است.
  • 4- اخراجی های سه ، سکانس ها و دیالوگ های به خاطر ماندنی زیادی هم دارد که بنا به خاطرات هر یک از ما تحقق عینی شان متفاوت است . آزاد شدن آقازاده پس از دستگیری توسط مقام بالادستی ، قضیه نن جون شیخ صالح گرینوف و تاکید قابل تقدیر ده نمکی بر قضایای پایان جنگ و قطع نامه 598 در سخنان رضا رویگری و روزنامه کیهان مربوط به روز پس از قبول نوشیدن جام زهر موجود در صندوق چه حاج قاسم ، شبه بازسازی آژانس شیشه ای در گروگان گیری حاج کریم (سکانس آخر) و... می توانند از این دست صحنه ها باشند.
  • 5- شاید منتقدان مهم ترین مشکل اخراجی های 3 را نبود یک داستان منسجم در سراسر فیلم عنوان کنند . هر چند این عیب نه در اخراجی های 3 بلکه در اکثر فیلم هی ما وجود دارد ، لیکن همین به اصطلاح منتقدان وقتی به فیلم های فاقد داستانی چون "درباره الی" و "به همین سادگی" می رسند ، نداشتن داستان را یکی از مزایای فیلم و حتی به عنوان یک شیوه نوظهور و موفق در عرصه فیلم سازی و الخ معرفی می کنند . پس یا کلا باید بی خیال منتقدان شد (خصوصا منتقدان روزنامه های جهت دار که جهت گیری شان کاملا به تناسب میزان دریافت هدایا و عطایا از جانب برخی منتفعین فیلم - و در مورد این فیلم خاص برخی سیاسیون- گردش های 180 درجه ای دارد.) یا باید منتظر باشیم مسعود فراستی به هفت برگردد.
  • 6- اما مهم ترین نقدی که شخصا به فیلم وارد می دانم ، برخی حرکات بداهه ای بازیگران است که اغلب خوب از آب در نیامده و به غیر واقعی کردن فضا کمک کرده است . البته بازیگرانی مثل اکبرعبدی ، سید جواد هاشمی و محمد رضا شریفی نیا و امین حیایی به دلیل سابقه ی حضور در دو اخراجی های قبل ، تقریبا از این امر مبرا هستند اما بازیگرانی مثل نیما شاهرخ شاهی ، رضا رویگری و بداهه هایی دارند که خیلی توی ذوق می زند (به عنوان مثال ، تکه کلام "حرف های خاک تو سری" از بهنوش بختیاری یا شوخی با آیت الله جنتی در نحوه ادای کلمه "ددمنشانه" ، یا قر دادن های وقت و بی وقت رضا رویگری )

ریز نوشت : بابا آخه بعضی کاندیداها میتینگ های اونجوری میذارن درست ، حامی های لاابالی دارن ، از نهضت آزادی ها طرفداری می کنن و.. درست ، اما دیگه توی برنامه تبلیغاتی شون قر که دیگه نمی دن که ...

  • 7- مشکل دیگر فیلم زمان نامنظم و نامعلوم فیلم و تقاطع روی داد هاست . واقعا نمی توان فهمید فیلم در سکانس های با زمان موازی فیلم برداری شده است یا یک خط طولی مممتد . چرا که از طرفی در تمام طول سریال برنامه تلویزیونی درباره شهدا پخش می شود و از سوی دیگر رخداد هایی که برای کاندیداها رخ می دهد ، خارج از این ظرف زمانی است.
  • 8- یکی دیگر از نقدها به اخراجی های 3 از نظر من عدم دخول به حوادث بعد از انتخابات بود . هر چند سکانسی از فیلم مربوط به شکستن شیشه ها و تلاش برای اغتشاش در خیابان و سکانس دیگری به بیانیه های متناقض اشاره می کرد ، لیکن برخی فیلم های ضد ارزشی در جشنواره امسال فجر (خصوصا گزارش یک جشن حاتمی کیا) اقتضا می کرد ده نمکی حوادث عظیم هشت ماه دفاع مقدس را زیر سبیلی رد نکند.
  • 9- به هر صورت نه تنها از این که برای تماشای اخراجی های 3 ،علاوه بر صرف یک نیم روز کامل برای تماشای فیلم در کنار مسعود خان ده نمکی ، حدود 10 هزار تومان نیز خرج کردم و حتا تر از سه ساعت انتظار کشیدن در ترمینال جنوب برای برگشت به قم در 12:30 نیم شب پشیمان نیستم ، بلکه با دوباره رفتن به سینما در اکران نوروزی اخراجی ها 3 ، خرید سی دی اورجینال آن ، تبلیغ آن تا حد ممکن و تلاش برای اکران آن در دانشگاه ، دست کم تا حد توان ، وظیفه خود را نسبت به سینمای متعهد و انقلابی خواهم کرد.

 

در انتها عاجزانه از مسعود خان استدعا دارم بی خیال اخراجی های چهار بشود و ظرفیت های گونه گون سینما را به خاطر اصرار به ماندن در اخراجی ها از دست ندهد.

 

برای توصیف این فیلم در یک جمله می توان گفت ، اخراجی های 3 حکایتی است از :

 

بزدلانی کز هراس ابتر شدند

از بسیجی ها بسیجی تر شدند

 

پس نوشت : این بلال حبشی قمی ، آخر کار دست ما داد . بلیط اکران خصوصی که برای من فرستاده شده بود به نام "بلال حبشی قمی" صادر شده بود و این امر باعث شده بود پستچی از همه جا بی خبر کلی دنبال فردی با این نام در کوچه بگردد. آخر سر هم که فهمید نامه برای من است کلی بد و بیراه بار خودم و اسمم کرد و می گفت تا کارت شناسایی ندهی ، نامه بی نامه . فقط یک ربع داشتم برای این بنده خدا توضیح می دادم که من خود در عین حفظ سمت محمد حسن صادق پور بودن ، بلال حبشی قمی هم هستم !!!


کلمات کلیدی: